Nerede O Eski Bayramlar

“ NEREDE O ESKI BAYRAMLAR ” Çocukluğumuzdaki Bayramları hatırlayınca hep iç geçiririz.  “ Nerede o eski Bayramlar “ diye.  Günler öncesinden başlardı Bayram telaşı. Hele Kurban Bayramı ise,  Kurbanlıklar alınır, kınalar sürülürdü sırtlarına. Çarşı-Pazar dolaşılır, alışveriş yapılırdı.  Bayram demek yeni elbise, yeni kundura demekti. Neşe içinde beklerdik Bayram sabahlarını. Gün doğmadan uyanırdık.

Eski Bayramların heyecanı bir başka olurdu. Bayramlara özgü cevizli lokumlar, börek ve baklavalar, her Bayramın baş tacı Kapama yemeği yapılır, sofraya getirilirdi. . Ailelerin gurbette bulunan çocukları, torunları gelir, evler bir anda şenlenirdi.

Hele Arife günleri, Kahvehane önleri kalabalıktan festival yerine dönerdi. Herkes birbirine hoş geldin diyerek sarılır, oturulup, sohbetler edilir, eski günlerden dem vurulurdu. Akşamüzeri ise mezarlığa gidilerek, mezar temizliği yapılırdı.

Bayram sabahı ise topluca Bayram namazına gitmek ve namaz sonrası cami çıkışında Bayramlaşmak, sonra yine topluca mezarlık ziyareti yaparak, dualar etmek çok farklı bir duygu seli içine atardı insanı. Mezarlık ziyareti dönüşü ise bütün aile fertleri büyükten, küçüğe sıralanır, eller öpülür, Bayramlaşılırdı. Küçükler de bu arada harçlıklarını kapardı. yemekler yenir, duası yapılır, sofradan kalkılırdı.

Ailenin gençleri en yeni elbiselerini giyerek, akraba ziyaretlerine çıkarlardı. Aile küçükleri ise bir koşu komşuları dolaşır, ellerini öper, Bayramlaşırdı. Her komşu gelen küçük konuklarına şeker, mendil ya da harçlık verirdi. O günlerde herkesin birbirine verebileceği bir şeyler mutlaka bulunurdu.  Sevgisi,  güler yüzü, hoş görüsü gibi.

Dargınlar Bayramlarda barışır, büyükler sırayla ziyaret edilirdi.  Bayramlarında Kurban kesebilenlerin sayısı çok olduğundan olsa gerek, herkes birbirini yemeğe davet ederdi.  En güzel et parçaları ayrılıp, dağıtılırdı.  ( şimdilerde ise bir bakın etlerin nereleri dağıtılıyor. ) Gönül almak ise en güzel geleneklerimizdendi. Ailenin gençleri akraba ziyaretinde iken, evin büyükleri evde kalır, kendilerinden daha küçük diğer akrabaların Bayramlaşmak için gelmesini beklerdi. Aile büyükleri ancak Bayramın 2. günü evden çıkarak,  bu defa kendilerinden büyük akrabaları ziyaret ederlerdi.  Akraba ziyaretleri bitiminde ise komşu ziyaretleri başlardı.  Akraba, dost ve arkadaşlar görüşme ve hasret giderme fırsatını Bayramlar sayesinde bulurlardı.

Bugün o eski Bayramlar yaşanmıyor artık. Gelen Bayram’mı, değil’mi bazen anlayamıyoruz.  Bayram denince tatil gelir oldu akıllara. Herkes tatil için bir yerlere gitme telaşına giriyor. Bayramlaşmak için karşı komşunun kapısını çaldığınızda, birden tatile gittiğini anımsıyor, hayıflanıyorsunuz.

Büyüklerimizin ellerini öpmez olduk. Onların gönülllerini, hayır dualarını alamıyoruz. Bir taraftan ulaşım zorlukları, diğer taraftan ekonomik sıkıntılar, Bayramların tadını iyice kaçırdı.  Bayramlar aileler için külfet olmaya başladı.  Evler eskisi gibi artık şenlenmiyor. Dostlar bir araya gelemiyor. Yaşlılar çocuklarını, torunlarını cam kenarlarında bekler oldu.

Bayramları tadında yaşayabilmemiz için paramız olmalı değil mi. Ya yoksulsanız. İşte o zaman Bayram sabahının gelmesini hiç mi hiç istemezsiniz.

Dedik ya Bayram demek, çocuklar için yeni elbise, yeni pabuç demektir. Çocukları sevindirmek bir yana, ekmek alacak paranız dahi yoksa Bayram sabahı elinizi öpecek bir yakınınız bulunmuyorsa, kapınız çalınmıyorsa, Bayram zehir olur insana. İçiniz yanar, suçlu gibi bakarsınız önünüze. Elinizi öpmek için sıraya giren çocuklarınız gözyaşlarınızı görmesin diye gözlerinizi kaçırırsınız.

Ya Bayramlarda tatile gidenlerin geride bıraktıkları büyüklerinin halleri Bayram sabahı nasıl olur dersiniz.  Kısacası o baş tacı etmemiz gereken değerlerimiz unutuldu.  Akrabalıklar yüzeyselleşti.  Ne hikmetse en fazla dargınlıklar akrabalar arasında yaşanır oldu. Bir çok eski komşumuz, dostlarımız, arkadaşlarımız, hatta bir takım akrabalarımız kendilerine sahip çıkılmaması, kalacak yer bulamama sıkıntısı nedeniyle yıllardır köyüne gelemez oldu. Atalarının kabirlerini ziyaret edememenin burukluğunu derinden hissediyorlar.

Peki, yeni nesil için ne demeli. 3. kuşak olarak tanımlayabileceğimiz bu nesil, akrabalıklardan bir haber, Amcasını, Halasını, Dayısını, Teyzesini, Yeğenlerini, kuzenlerini tanımaz oldu.  Sorsanız “ Köy de amcam var ama çocuklarını tanımıyorum “ cevabını alırsınız.

Kendi ailenize, yakınlarınıza, çevrenize bir bakın. Kimleri unutup, gittiniz Akrabalarının kapısını açmayan, halin, durumun nasıl diye sormayan, sofrasına buyur etmeyen, çok basit nedenlerden dolayı fırsat bu fırsat diyerek, dargınlıklara, kırgınlıklara neden olan kişiler, dini vecibelerini ne kadar yerine getirebiliyorlar acaba ?

Eski Bayramlarda ki hamam sohbetlerini hatırlayan kaç kişi çıkar.  Bayramlık olarak giydiğimiz fitilli pantolonları, Gıslavet, Derby marka lastik ayakkabıları terzi ve berber dükkânlarında sabahlara kadar yapılan doyumsuz muhabbetleri kimler hatırlayabiliyor.

Yine bir Bayram geliyor. Fakat kendini pek hissettirmeden geliyor.  Eski coşkuların yaşanmayacağı, adet yerini bulsun diye zoraki ziyaretlerin yapılacağı bir Bayram geliyor.  Bir çok aile gözleri yolda, boş yere yakınlarını bekler olacak. Yine ekonomik sıkıntılar bahane edilerek, ziyaretler askıya alınacak. Yine Ahmet, Mehmet neden gelmedi diye sorgulamalar yapılacak.

Bir düşünün. Can verdiğiniz, yaşam verdiğiniz çocuklarınız bir takım mazeretlere sığınarak, Bu Bayramda da ziyaretinize gelmeyecek, elinizi öpmeyecek. Tatile gitmek, otomobilini yenilemek için para ayırabilen yakınlarınız, yol giderlerini gözlerinde büyüterek,  “ İnşallah bir başka Bayrama “ diyerek, gelişlerini yine erteleyecekler.  Onlar Anne ve Babaları tarafından nasıl özlemle beklendiklerinin farkında değiller ki.  AMA NE FAYDA

Dargınlıkların, unutulmuşluğun, terk edilmişliğin, egoistliğin, Akrabalık ilişkilerine değer verilmeyişin nerelerden kaynaklandığı konusunda yazılabilecek daha çok şey var.

“HAYDI KÜPLÜLÜLER “ Gün bu gündür. Daha ne duruyorsunuz. Kırın bu duyarsızlığı. Hiç değilse bu Bayram diyerek, büyüklerinizi, dost ve akrabalarınızı sevindirmek için biraz özveride bulunun. Eski Bayramları hatırlatacak görüntüleri sergilemenin zamanıdır. Unutmayın ki yarınlarda sizlerde aynı durumda olacaksınız.  ( ANLAYAN ANLAMIŞTIR HERHALDE. )

IYI BAYRAMLAR KÜPLÜ