İpek Böcekçiliði

1970’lerin ilk yıllarına kadar köyde yoğun şekilde ipek böceği yetiştiriciliği, dolayısıyla da koza üretimi yapılırdı. ( resim )

Bahçelerde yetiştirilen sebze ve meyveden elde edilen kazanç bir yana, Temel gelir Koza üretimine bağlıydı.


Yetiştiricilik Haziran ayı içinde yapılır ve yaklaşık 40 günlük bir süreyi kapsardı.


Bakkal, kasap, terzi, kunduracı gibi esnaflara yapılan borçlar, koza üretiminden elde edilen gelir ile ödenir, düğünler yine bu kazanç ile yapılırdı.

İpek Böceği yetiştirilmesi  : İpek böceği tohumları  kalın karabiber taneleri şeklindedir. El kadar paketler halinde, Koza kooperatifi tarafından köylüye dağıtılırdı.


Bir aile en fazla 3 paket ipek böceği bakımını üstlenebilirdi.


Tohumlar önce Un elekleri içine yayılır, un elekleri bir tülbent ile bağlanarak tavanlara asılırdı. Hava sıcaklığının 25-30 derece arası olmasına dikkat edilirdi. Zaman, zaman pencereler açılarak havalandırma yapılırdı.


Elek içindeki tohumlar bir hafta içinde canlanır,elekten alınıp,içlerine gazete kağıdı serili sinilerin içine serilirdi. Ilk günlerde yem olarak kıyma gibi ince kıyılmış dut yaprakları üzerlerine serpilirdi. Belli bir zaman sonra ise dut yaprakları bütün olarak verilir,en son aşamalarda ise dallar halinde konulurdu.

İpek böceği belli büyüklüğe geldiği zaman iki katlı yapılan kerevitler üzerine alınırlar, bu  kerevitler üzerinde bakımları yapılırdı.


İpek böceği sadece dut yaprağı ile beslenebilirdi. Dut yaprakları ıslak veya nemli ise yemezlerdi. Dolayısıyla yağmurlu günler ailelerin adeta kabus'u olurdu.


En kötüsü ise son aşamalarda dut yaprağı temininde çekilen sıkıntılardır.


Çok iyi hatırlanır ki, çevre köy ve ilçelere gidilip, dut yaprağı temin edilirdi. Pamukova ve Geyve ilçelerinden yaprak getirildiği de olmuştur.

İpek böceği parmak büyüklüğüne geldiğinde, ağzından salgıladığı ipçikleri dut dallarına sarmaya başlar ve anlaşılır ki koza sarma zamanı gelmiştir.

Dağlardan kesilip getirilen Meşe çalısı veya acı ot denilen sarımsı çalı gurubu böceklerin aralarına dikilir. İpek böceği çalı dallarına çıkar ve kozasını örmeye başlar.Örme işlemi bittiğinde böcek koza içinde kalır.


Daha sonra bu kozalar zaman geçirmeden toplanır ve satışa götürülür. Bilecik koza kooperatifinin belirlediği taban fiyatı beğenmeyen aileler, Kozalarını Bursa da İpek han da kurulan koza borsasına götürür, tüccarlara satarlardı.


Koza satışı zamanında yapılmaz ise ipek böceği kanatlanıp, kozayı deler ve dışarı çıkardı. Delikli kozanın parasal değeri hemen hiç yoktu.